Kiedy po usunięciu ósemki czujesz, że szew się poluzował albo widzisz wystającą nitkę, łatwo od razu pomyśleć o rozejściu rany. Samo wypadnięcie lub rozpuszczenie szwu nie zawsze oznacza powikłanie, ale znaczenie mają krwawienie, ból, obrzęk i wygląd rany. Poniżej opisuję, co można zrobić od razu, czego unikać oraz kiedy potrzebna jest pilna kontrola u dentysty.
Luźny szew zwykle wymaga oceny objawów, a nie paniki
- Nie ciągnij za nitkę i nie próbuj samodzielnie jej wycinać.
- Jeśli nie ma nasilonego bólu ani krwawienia, skontaktuj się z gabinetem i zapytaj o kontrolę.
- Przy krwawieniu przyłóż gazik na 20-30 minut i mocno zaciśnij zęby.
- Nie płucz energicznie ust, nie pal i nie używaj słomki, szczególnie w pierwszych dniach.
- Gorączka, ropa, narastający obrzęk, trudności w oddychaniu lub połykaniu wymagają szybkiej pomocy.
Czy poluzowany szew po usunięciu ósemki oznacza problem
Nie zawsze. W jamie ustnej stosuje się zarówno szwy rozpuszczalne, jak i takie, które trzeba usunąć podczas wizyty kontrolnej. Te pierwsze mogą stać się luźne, skrócić się albo wypaść po kilku dniach, a czasem dopiero po kilku tygodniach. Sama nitka nie jest więc najlepszym wyznacznikiem gojenia.
Po ekstrakcji pozostaje zębodół, czyli naturalne zagłębienie w kości po usuniętym zębie. Nawet jeśli dziąsło było zszyte, może być widoczna mała szczelina lub „dziura”. Rana goi się od środka i stopniowo się zmniejsza, dlatego nie należy oceniać jej wyłącznie na podstawie tego, czy szew nadal jest na swoim miejscu.
Większą uwagę zwracam na objawy towarzyszące. Jeśli ból z każdym dniem słabnie, obrzęk się zmniejsza, nie ma ropnej wydzieliny, a krwawienie nie wraca, luźny szew często nie wymaga ponownego szycia. Inaczej wygląda sytuacja, gdy rana wyraźnie się rozeszła albo pojawiły się objawy zakażenia.
Co zrobić od razu, gdy szew puścił
Najpierw umyj ręce i obejrzyj miejsce bez dotykania go palcem, patyczkiem czy końcówką szczoteczki. Nie odcinaj i nie wyrywaj nitki, nawet jeśli przeszkadza przy języku. Może być jeszcze częściowo przytwierdzona do tkanki, a jej pociągnięcie może wywołać krwawienie.
Jeżeli rana nie krwawi i nie boli mocniej niż wcześniej, zachowaj ostrożność i skontaktuj się z gabinetem, w którym wykonano zabieg. Dentysta zdecyduje, czy wystarczy obserwacja, czy potrzebne jest oczyszczenie rany, zmiana opatrunku albo ponowne założenie szwu.
Gdy pojawi się krwawienie
Przyłóż do miejsca zabiegu jałowy gazik lub czysty, lekko zwilżony kawałek materiału i mocno zagryzaj przez 20-30 minut, siedząc z głową uniesioną. Nie sprawdzaj rany co kilka minut, bo za każdym razem możesz zerwać tworzący się skrzep.
Jeśli po jednym powtórzeniu ucisku krew nadal płynie obficie albo szybko wypełnia usta, skontaktuj się z dentystą dyżurnym lub pogotowiem stomatologicznym. Przy bardzo silnym krwawieniu, osłabieniu, problemach z oddychaniem albo połykaniem dzwoń pod 112.
Kiedy potrzebna jest pilna kontrola u dentysty
Sam brak szwu zwykle nie jest nagłym zagrożeniem, ale powinien zostać oceniony, gdy rana wygląda na szeroko otwartą lub pojawiają się niepokojące objawy. Szczególnie ważna jest zmiana kierunku gojenia. Po początkowym dyskomforcie ból powinien stopniowo słabnąć, a nie wyraźnie narastać.
| Objaw | Co może oznaczać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Luźna nitka bez bólu i krwawienia | Rozpuszczanie szwu lub jego naturalne poluzowanie | Skontaktować się z gabinetem i obserwować ranę |
| Nasilający się ból po 2-5 dniach, nieprzyjemny smak lub zapach | Możliwy suchy zębodół | Umówić pilną wizytę stomatologiczną |
| Ropa, gorączka, narastający obrzęk lub trudność w otwieraniu ust | Możliwe zakażenie | Skontaktować się z dentystą tego samego dnia |
| Nieustępujące krwawienie lub szybko rosnący obrzęk | Powikłanie wymagające szybkiej oceny | Pomoc stomatologiczna, a w stanie zagrożenia 112 |
Suchy zębodół nie oznacza po prostu, że „wypadł szew”. To bolesne zaburzenie gojenia, w którym skrzep nie utrzymał się prawidłowo lub został zbyt wcześnie usunięty. Typowy jest pulsujący ból promieniujący do ucha lub skroni, często z nieprzyjemnym smakiem. Dentysta może wtedy przepłukać zębodół i założyć opatrunek.
NHS wskazuje jako powody do pilnego kontaktu między innymi utrzymujące się krwawienie, silny lub nasilający się ból i obrzęk oraz ból połączony z gorączką albo złym smakiem w ustach. W Polsce odpowiednikiem takiego działania będzie szybki kontakt z własnym gabinetem, dyżurem stomatologicznym lub izbą przyjęć, jeśli objawy są ciężkie.
Jak dbać o ranę po poluzowaniu szwu
W pierwszej dobie najważniejsza jest ochrona skrzepu. Nie płucz gwałtownie ust, nie pluj z dużą siłą, nie pij przez słomkę i nie zasysaj rany językiem. Palenie i wapowanie zwiększają ryzyko opóźnionego gojenia oraz suchego zębodołu, dlatego najlepiej całkowicie ich unikać przez co najmniej 48 godzin, a im dłużej, tym lepiej.
Po 24 godzinach można zwykle rozpocząć delikatne przepłukiwanie jamy ustnej letnią wodą z solą albo preparatem zaleconym przez lekarza. Nie chodzi o intensywne „wymywanie” rany, tylko o spokojne utrzymanie jej w czystości. Zęby należy szczotkować, lecz omijać bezpośrednio miejsce po ósemce.
Przez kilka dni wybieraj miękkie, letnie posiłki i żuj po przeciwnej stronie. Unikaj orzechów, pestek, chipsów, twardego pieczywa i innych produktów, których drobiny mogą wejść do zębodołu. Gorące napoje, alkohol oraz intensywny wysiłek również mogą sprzyjać ponownemu krwawieniu, zwłaszcza krótko po zabiegu.
Na ból stosuj wyłącznie leki zgodnie z wypisem, ulotką lub zaleceniem lekarza. Paracetamol albo ibuprofen bywają stosowane po ekstrakcji, ale nie każdy może przyjmować ibuprofen, a aspiryna może nasilać krwawienie. Nie łącz kilku preparatów zawierających tę samą substancję i nie przekraczaj dawki dobowej.
Czy dentysta założy szwy ponownie
Najczęściej nie ma automatycznej potrzeby ponownego szycia. Decyzja zależy od tego, jak szeroko rozeszła się rana, ile czasu minęło od zabiegu, czy skrzep jest stabilny oraz czy występuje zakażenie. Ponowne założenie szwu po kilku dniach nie zawsze poprawia gojenie, dlatego nie powinno się wymuszać takiego zabiegu bez badania.
Podczas kontroli lekarz może jedynie skrócić drażniącą końcówkę nici, oczyścić okolicę z resztek pokarmu, zalecić płukankę albo założyć opatrunek. Jeśli zastosowano szwy nierozpuszczalne, trzeba zgłosić się w terminie wyznaczonym przez gabinet, nawet gdy rana wydaje się zagojona.
Obrzęk i ból mogą być wyraźniejsze przez pierwsze 48-72 godziny, a później powinny stopniowo się wyciszać. Całkowite zamknięcie zębodołu trwa dłużej niż zniknięcie szwu, czasem kilka tygodni. Brak nitki nie oznacza więc, że tkanki są już całkowicie odbudowane.
Najważniejsza jest reakcja rany, nie sama nitka
Jeżeli po usunięciu ósemki puścił szew, ale ból i obrzęk maleją, rana nie krwawi, a Ty czujesz się dobrze, zwykle wystarczy delikatna higiena i kontakt z gabinetem w celu potwierdzenia dalszego postępowania. Nie manipuluj przy ranie i nie próbuj naprawiać jej samodzielnie.
Narastający ból, gorączka, ropa, nasilający się obrzęk, trudności w połykaniu lub oddychaniu zmieniają sytuację i wymagają szybkiej oceny medycznej. W razie wątpliwości lepiej pokazać miejsce zabiegu dentyście, niż próbować rozstrzygać po samym wyglądzie szwu.
